ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ പോകുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്ക് നേരെ നടത്തുന്ന ആക്രമണങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാനും ഈ കപ്പൽ പാത പൂർണ്ണമായും തുറന്നതാണെന്ന് പരസ്യമായി സമ്മതിക്കാനും (Acknowledge) അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടം ഇറാൻ സർക്കാരിന് ശനിയാഴ്ച വരെ അടിയന്തിര സമയം അനുവദിച്ചതായി ആക്സിയോസ് (Axios), പൊളിറ്റിക്കോ (Politico) എന്നീ അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
ഫെബ്രുവരി അവസാന വാരത്തിൽ അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ചേർന്ന് നടത്തിയ സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി ഇറാൻ ഈ തന്ത്രപ്രധാനമായ കപ്പൽ പാത തടസ്സപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ജൂൺ മാസത്തിൽ ഒരു താല്കാലിക ധാരണാപത്രം (MoU) ഒപ്പുവെച്ചിരുന്നെങ്കിലും, കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ വീണ്ടും കപ്പലുകൾക്ക് നേരെ ആക്രമണമുണ്ടായതോടെ വെടിനിർത്തൽ അവസാനിച്ചതായി ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തങ്ങളുടെയും ഒമാന്റെയും അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന കടൽമേഖലയാണെന്നും (Territorial waters), അതിനാൽ ഇതിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കപ്പലുകളിൽ നിന്ന് പ്രത്യേക നികുതിയോ ഫീസോ (Toll/Fees) ഈടാക്കാൻ തങ്ങൾക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്നുമാണ് ഇറാന്റെ പുതിയ വാദം. യുദ്ധത്തിന് മുൻപ് ഇല്ലാതിരുന്ന ഈ അധികാരം സ്ഥാപിച്ചെടുക്കാനാണ് ഇറാൻ ഇപ്പോൾ ശ്രമിക്കുന്നത്.
കടലിടുക്ക് ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെ അതിർത്തിയിലാണെങ്കിലും, അന്താരാഷ്ട്ര നിയമപ്രകാരം (International law) ഒരു രാജ്യത്തിനും ഈ തന്ത്രപ്രധാനമായ പാതയിലൂടെയുള്ള ആഗോള കപ്പൽ ഗതാഗതം തടയാനോ കപ്പലുകളിൽ നിന്ന് നികുതി ഈടാക്കാനോ നിയമപരമായി അവകാശമില്ല. ആഗോള പ്രത്യാഘാതം: ലോകത്തിലെ എണ്ണ വിതരണത്തിന്റെ അഞ്ചിലൊന്നും (20%) കടന്നുപോകുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട റൂട്ടാണിത്. അതിനാൽ ഈ മേഖലയിലെ തർക്കം ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള എണ്ണ ഇറക്കുമതി രാജ്യങ്ങളെയും ആഗോള വിപണിയെയും വൻ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് നയിക്കുമെന്ന ആശങ്ക ശക്തമാണ്.
